Eerste en Tweede Uitleg
De Eerste en Tweede Uitleg worden vaak samen genoemd, omdat het aanvankelijke plan uit 1585 wordt gewijzigd en breder opgezet. Beide plannen willen de scheepsbouw, houthandel en haven meer lucht te geven, zowel in oostelijke als westelijke richting. De eerste stadsuitleg vindt plaats vanaf de Sint Anthoniespoort in oostelijke richting. Ten oosten van de Oudeschans worden drie eilanden aangeplempt (Uilenburg, Marken, Rapenburg). Op de Lastage komt woningbouw voor de werkman, die vaak opeengepakt, of onder slechte hygiënische omstandigheden leeft. Rond de Sint Antoniesbreestraat vestigen zich kapitaalkrachtige Vlaamse en Joodse immigranten, gevolgd door kunstenaars.
Aan de westkant breidt de stad uit tot aan de Herengracht, de nieuwe buitengracht. Alle paden, sloten, moestuinen en boomgaarden tussen het Singel en de Herengracht verdwijnen. De burgemeesters onteigenen alle grond. De voormalige eigenaren krijgen het recht om de grond terug te kopen voor de nieuwe waarde en belast met rente, een drastische maatregel ter financiering van het omvangrijke project.
Als gevolg van een economische crisis komt de verkoop van bouwpercelen rond 1596 helemaal stil te liggen. Na een opleving en nieuwe inzinking verbetert de situatie rond 1606, zeker als de jonge Republiek eerst een wapenstilstand met Spanje sluit (1607) en vervolgens het twaalfjarig bestand (1609-1621). Hoewel een aantal pestepidemieën de bevolking decimeert, blijft de bevolking groeien door de toestroom van nieuwe immigranten.
De Eerste en Tweede Uitleg worden vaak samen genoemd, omdat het aanvankelijke plan uit 1585 wordt gewijzigd en breder opgezet. Beide plannen willen de scheepsbouw, houthandel en haven meer lucht te geven, zowel in oostelijke als westelijke richting. De eerste stadsuitleg vindt plaats vanaf de Sint Anthoniespoort in oostelijke richting. Ten oosten van de Oudeschans worden drie eilanden aangeplempt (Uilenburg, Marken, Rapenburg). Op de Lastage komt woningbouw voor de werkman, die vaak opeengepakt, of onder slechte hygiënische omstandigheden leeft. Rond de Sint Antoniesbreestraat vestigen zich kapitaalkrachtige Vlaamse en Joodse immigranten, gevolgd door kunstenaars.
Aan de westkant breidt de stad uit tot aan de Herengracht, de nieuwe buitengracht. Alle paden, sloten, moestuinen en boomgaarden tussen het Singel en de Herengracht verdwijnen. De burgemeesters onteigenen alle grond. De voormalige eigenaren krijgen het recht om de grond terug te kopen voor de nieuwe waarde en belast met rente, een drastische maatregel ter financiering van het omvangrijke project.
Amsterdam na de Eerste en Tweede Uitleg (in 1593)
Als gevolg van een economische crisis komt de verkoop van bouwpercelen rond 1596 helemaal stil te liggen. Na een opleving en nieuwe inzinking verbetert de situatie rond 1606, zeker als de jonge Republiek eerst een wapenstilstand met Spanje sluit (1607) en vervolgens het twaalfjarig bestand (1609-1621). Hoewel een aantal pestepidemieën de bevolking decimeert, blijft de bevolking groeien door de toestroom van nieuwe immigranten.
