Waag / Sint Antoniespoort
- Oorspronkelijk is de Waag de Sint Antoniespoort, in het verlengde van de Zeedijk, gebouwd in 1488.
- De bouw kost 5305 guldens en vier stuivers.
- Tussen 1603 en 1613 wordt de middeleeuwse stadsmuur gesloopt en verliest de poort zijn functie.
- De Poort krijgt in de 17e eeuw een nieuwe bestemming. Een nieuwe waag moet de Waag op de Dam ontlasten.
- In 1614 wordt de huidige Nieuwmarkt aan weerszijden van de Waag over de gracht gebouwd.
- In de bovenverdiepingen krijgen de gilden huisvesting: smeden, schilders, metselaars en chirurgijns. Ieder gilde heeft zijn eigen ingang: boven de poortjes zijn de emblemen van de gilden nog te zien. Boven het poortje van de metselaars is een beeldhouwwerk van Hendrick de Keyser aangebracht. Boven de toegangspoort van de chirurgijns staan de woorden "Theatrum Anatomicum".
- De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp van Rembrandt laat de ontleding van een lijk in de Waag zien.
- In 1690-1691 krijgt de Waag zijn huidige vorm door de bouw van een grote koepelvormige ruimte, bekroond door een middentoren.
- In 1827 zijn er plannen om de Waag te slopen om daarmee ruimte te maken voor een grote Rooms-Katholieke kathedraal voor het op te richten bisdom Amsterdam. Dit is onderdeel van een overeenkomst tussen het Vaticaan en Koning Willem I. Als gevolg van de afscheiding van België in 1830 gaan de plannen van tafel.
- In vredestijd worden de torens als gevangenis gebruikt.
- De muur is nooit bestormd.
- In de eerste helft van de 19e eeuw worden voor het gebouw dood- en lijfstraffen voltrokken. Er is zelfs een guillotine.
